Ὁ Ἅγιος μάρτυρας Βασιλίσκος ἔδρασε κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα Μαξιμιανοῦ. Καταγόταν ἀπὸ τὴν Ἀμάσεια τοῦ Πόντου καὶ ἦταν ἀνεψιὸς τοῦ μεγαλομάρτυρα Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος, διακαής του δὲ πόθος ἦταν, κατὰ τὸ παράδειγμα τοῦ Θείου του, ἡ μαρτυρική του τελείωση. καὶ ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος ἀμείβει τοὺς ταπεινοὺς καὶ βαθύτατα προσηλωμένους, πραγματοποίησε τὴν ἐπιθυμία του. Τοῦ ἐφανερώθη μάλιστα σὲ ὀπτασία συμβουλεύοντας τὸν νὰ ὑπάγει εἰς τὰ Κόμανα τοῦ Πόντου ἀφοῦ πρῶτα ἀποχαιρετήσει τοὺς οἰκείους του. καὶ ὄντως λίγες ἡμέρες ἀργότερα ὁ ἔπαρχος τῆς Καππαδοκίας Ἀγρίππας διέταξε νὰ τὸν συλλάβουν καὶ ἀφοῦ τοῦ φορέσουν σιδερένια ὑποδήματα νὰ τὸν ὁδηγήσουν στὸν Πόντο.
Στὸ δρόμο οἱ στρατιῶτες γιὰ νὰ ἀναπαυθοῦν ἔδεσαν τὸν Ἅγιο σὲ ἕνα ξερὸ πλάτανο, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν προσευχὴ τοῦ Βασιλίσκου γέμισε φύλλα.
Ὅταν ἔφθασαν στὰ Κόμανα ὁδηγήθηκε στὸν ἔπαρχο ὁ ὁποῖος γιὰ νὰ κάμψει τὸ ὑψηλὸ ἀγωνιστικὸ φρόνημα τοῦ Ἁγίου τὸν ὁδήγησε σὲ κάποιο εἰδωλολατρικὸ ναὸ σὲ ἡμέρα ἐπίσημης τελετῆς. Ὁ Ἅγιος ὄχι μόνο παρέμεινε ἀκλόνητος στὴν πίστη του στὸν Ἕνα καὶ ἀληθινὸ Θεὸ ἀλλὰ κατόπιν θερμῆς προσευχῆς, συνέτριψε, ὅλα τὰ μιαρὰ ἀγάλματα τοῦ ναοῦ τὸ δὲ πρόσωπό του ἀκτινοβολοῦσε. Ἔξαλλος ὁ Ἀγρίππας διέταξε τὸν ἀποκεφαλισμό του καὶ τὸ σῶμα του νὰ ριχθεῖ ἔπειτα, στὸν κοντινὸ ποταμό.
Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς νύκτας, εὐσεβεῖς χριστιανοὶ τὸ ἀνέσυραν καὶ τὸ ἔθαψαν εὐλαβικά.
